Tag Archives: Simon Gronowski

Dag uit het leven van Simon Gronowski

Still video – Simon | 19 April 1943 | 20220419 | Click image for video clip

Dag uit het leven van Simon Gronowski
— de jongen die uit de trein sprong die naar Auschwitz reed

Dinsdag 19 april 2022
Rutger | Groep 8, School Ter Cleeff, Haarlem, Holland

Wie Is Simon Gronowski?

Het is nu 1943. Ik heet Simon Gronowski. Ik ben geboren op 12 oktober 1931 in Brussel, waar ik ook nog steeds woon. Als klein jongetje ging ik graag naar de bioscoop of naar het Terkamerenbos (park in België) om met mijn hond Bobby te spelen. Mijn moeder heet Ania en mijn vader heet Léon. Mijn vader heeft een eigen winkel en hij maakt ook een eigen krant. Ik heb ook nog een zus: Ita. Ze is 18 jaar en zeven jaar ouder dan ik. Ze kan heel goed piano spelen en is altijd aardig. Ze heeft ook al een vriend, hij heet Jacques. Op school ben ik een echte vechtersbaas en ook thuis haal ik af en toe kattenkwaad uit! Vanaf mijn negende zit ik op scouting. Ik vind het daar heel cool. En ik heb er veel nieuwe vrienden leren kennen. Zoals elke scout heb ik een teamnaam; de mijne is “Bambi”.

De Bezetting

In 1940 hoorden wij de motoren van Duitse vliegtuigen boven Brussel. Mijn vader legde uit dat Hitler eerst Oostenrijk en Polen heeft veroverd met zijn leger en ook België wil overnemen. De Duitse soldaten zijn langzamerhand een vertrouwd beeld op straat. Ze zijn een klant in de winkel van mijn ouders. Ik vond ze in het begin eigenlijk wel aardig. Het is de tijd van de bezetting en in het begin gaat het leven nog gewoon helemaal hetzelfde. Want weet je de vervelende dingen van de oorlog die komen beetje bij beetje. Je hebt het niet gelijk door. Eerst willen de nazi’s lijsten opmaken met namen van alle joden. Met iedereen, die tenminste drie joodse grootouders hebt. De nazi’s vertellen ons dat ze dit doen om ons te helpen. En dus heeft mijn vader me ingeschreven. We hadden ze minder moeten vertrouwen… Wanneer we beseften dat we gevaar liepen, was het al te laat: ze hadden ons verplicht een gele ster op onze kleren laten naaien. Ze hebben beslist om aparte scholen te openen voor de Joodse kinderen. Persoonlijk maakt dat me niet zoveel uit en ben ik ook niet echt bang. Wat belangrijk is als je jong bent is dat je vrienden hebt en plezier maakt. Je maakt jezelf wijs dat het allemaal normaal is, dat het hoort bij een oorlog. Soms hoor je verhalen, maar wil je gewoon niet geloven wat er wordt verteld. Later nemen de Duitsers de radio’s in beslag. We kunnen en mogen niet langer naar nieuwsberichten luisteren. Ze sluiten ook de winkel.

Onze winkel heet “bij Sally”! De s van Simon (dat ben ik!). De a van Ania (mijn moeder), de l van Léon (mijn vader met een dubbele l, omdat hij het allersterkst is). En tot slot de y van Ita (mijn zus). We hebben bewust niet een i genomen anders had er Salli gestaan wat “vuil gemaakt” betekent in het Frans. Ze beginnen wijken af te sluiten en razzia’s uit te voeren, waarbij ze massaal mensen arresteren, alleen omdat ze Joods zijn. Vrienden van scouting verstoppen ons. We moeten ons huis, en onze tuin verlaten en leven vanaf nu met zijn vieren opgesloten in een appartement. Met amper 3 kamers in Woluwe (een dorp vlakbij Brussel). In het midden van de winter wordt mijn vader ziek en moet hij naar het ziekenhuis.

17 Maart 1943

Het is negen uur ’s ochtends. We zitten aan tafel te ontbijten: mijn moeder, mijn zus en ik. Er wordt aangebeld. De deur gaat open. Plotseling stormen twee Duitsers de kamer binnen. Mijn moeder toont haar papieren. Ze vragen waar mijn vader is. Zij zegt dat hij dood is. We moeten onze koffers laten zien. Ze binden mijn hond vast aan een trapleuning. En toen zijn we met ze meegegaan. De politie stopt ons dan in een kelder. Op de muren staan allemaal namen en datums die daar door andere mensen zijn gekrast die hier ook gevangen hebben gezeten. We moeten daar de hele nacht blijven.

De Ontvoering

Tot de volgende dag krijgen we niets te eten of te drinken. Het is dan al bijna avond. Wanneer we van hen wegmoeten uit de kelder, zijn we met zo ongeveer 50 mensen, allemaal opgepakt tijdens de razzia’s, in amper twee dagen tijd. Ze laten ons op een kleine vrachtwagen klimmen, waar we ons meteen onder een zeil moeten verstoppen, zodat de mensen op straat ons niet konden zien. Toen zijn ze met ons naar een kazerne in Mechelen gereden. Daar aangekomen, stellen ze ons op een hele grote binnenplaats in rijen op. Iedereen heeft in zijn koffers de meest waardevolle spullen meegenomen: juwelen, rantsoenbonnetjes, sleutels, familiefoto’s, brieven… We moeten één voor één aan een tafel langsgaan en alles geven wat we nog hebben kunnen meenemen. Ze kijken ook alle hoeden grondig na en halen er zelfs de voering uit. Ze snauwen ons toe en je kan ook het gehuil horen van de mensen die zich toch proberen te verzetten.

Mij vragen ze alleen mijn naam. Dan geven ze een stuk karton met daarop het nummer voor mijn transport, nummer 1234. Ik moet het karton om mijn hals hangen. Mijn moeder krijgt nummer 1233. Ze brengen ons naar zaal 18, op de 2de verdieping. Ita krijgt nummer B274, omdat zij op haar 16de voor de Belgische nationaliteit heeft mogen kiezen. Zij wordt naar een andere zaal weggevoerd. Iedereen weet dat deze kazerne een verzamelplaats is, maar niemand weet wat er binnen de muren gebeurt. Twee tot drie keer per week komen hier vrachtwagens naar toe.

In onze zaal staan honderd stapelbedden. Geen wc, enkel een paar gaten. Een pan met warm water moet soep en koffie voorstellen. Ze geven ons een beetje brood. Wie geluk heeft, krijgt een pakje van zijn vrienden toegestuurd. We moeten ons twee keer per dag melden op de binnenplaats, zowel ’s nachts als overdag, onder het waakzaam oog van de Duitsers, met een zweep in de hand en een pistool aan de riem. Ikzelf ben blij dat ik niet van mijn moeder en zus gescheiden word.

Met een paar vrienden oefenen we om later kunnen ontsnappen. We blijven daar een maand. Plots gaat er een gerucht rond dat er binnenkort weer een groep mensen moet vertrekken. En op zondag is het dan zover. Er wordt ons gezegd dat we naar een werkkamp vertrekken, ergens in Oost-Europa. Ik moet heel lang in de file aanschuiven, samen met mijn moeder. Vanachter haar raam houdt mijn zus ons in het oog. Op dat moment worden de mensen met een Belgisch paspoort nog niet gedeporteerd. Wanneer onze nummers worden geroepen, moeten we in een treinwagon stappen. De vloer is bedekt met stro. De deur wordt dichtgeschoven. We zitten met vijftig anderen mensen gevangen in het donker. En dan valt de grendel in het slot. We moeten nog uren wachten tot de trein gaat rijden.

19 April 1943

Het is 19 april. Mijn vader is jarig, hij wordt 45. Ik ben tijdens de reis in slaap gevallen. Tijdens mijn slaap hebben een paar gevangenen de deur van de wagon opengemaakt. En wanneer mijn moeder me wakker maakt, staat de deur wagenwijd open. Mijn moeder zegt dat ik moet springen. Ze laat me los. Ik spring. Ik wacht op mijn moeder en hoor dat de trein tot stilstand komt. Dan wordt er in het Duits geroepen en gevloekt en vallen er geweerschoten. Als ik had geweten dat mijn moeder niet uit de trein zou gaan springen, was ik ook nooit gegaan. Ik zie dat de trein weer gaat rijden. Ik loop weg van het spoor, maar weet niet precies in welke richting ik moet lopen. Ik heb de hele nacht doorgelopen.

Na De Gebeurtenis

De volgende ochtend, helemaal onder het vuil, kom ik aan in een dorp. Ik ga ergens aanbellen. De vrouw die de deur opent, gaat met mij naar de politie die mij naar Jean Aerts, een politieagent brengt. Hij begint mij vragen te stellen. Ik vertel dat ik in de buurt met kinderen aan het spelen was, maar verkeerd ben gelopen. Ik moet naar Brussel, naar mijn vader. De politieagent zegt: ik weet alles. Jij bent dat Joodse jongetje dat van de trein is afgesprongen. Je hoeft niet bang te zijn. Ik zal je niet verraden. Jean Aerts en zijn vrouw stellen voor om me veilig bij hen te verstoppen. Maar ik wilde koste wat het kost terug bij mijn vader zijn. Wat later brengt hij me op zijn fiets naar het station. Sinds lange tijd zie ik opnieuw hoe er buiten uit ziet: de lucht, de velden, de bomen, de vrijheid… Er zijn nog andere mensen van dezelfde wagon gesprongen, maar die hebben minder geluk gehad.
Ik heb mijn leven te danken aan de personen die de deur van de wagon open hebben gekregen, aan een mevrouw die haar deur niet voor mijn neus heeft dichtgegooid en aan een politieagent. Iedereen heeft moed gevonden om iets voor mij te doen en het zijn precies deze kleine dingen die mij uiteindelijk gered hebben!

Nawoord

Mijn YouTube-opa (Michel van der Burg) heeft me op dit verhaal gewezen. Hij heeft Simon Gronowski meerdere keren gesproken en geïnterviewd. Hij heeft samen met anderen van dit verhaal een film (Transport XX to Auschwitz – current version – YouTube https://youtu.be/CgE7x4qwQZs ) gemaakt, die je op zijn YouTube- kanaal kunt bekijken.

Rutger , 19 april 2022

Dank

Dag uit het leven van Simon Gronowski, de jongen die uit de trein sprong die naar Auschwitz reed | Rutger | Stelopdracht dinsdag 19 april 2022, Groep 8, School Ter Cleeff, Haarlem, Holland.

Boek : Simon, het jongetje dat wist te ontsnappen | Simon Gronowski, Cécile Bertrand , Réjane Peigny, Marie-France Botte, Rudy Laroche . Kazerne Dossin https://kazernedossin.eu/wp-content/uploads/2021/12/boek-van-simon-nl.pdf

Simon | 19 April 1943 | 20220419 | Behind the scenes Simon Gronowski & Michel van der Burg | Clip from film : Story Simon Gronowski – Brussels, Jan 16 , 2012 | 20220412 | Film & interview by Michel van der Burg | Miracles•Media

Film : Story Simon Gronowski – Brussels, Jan 16 , 2012 | 20220412 | Film & interview by Michel van der Burg | Miracles•Media | Raw footage film Miracles (currently not for general public distribution).

Transport XX to Auschwitz – a film by Karen Lynne & Richard Bloom and Michel van der Burg – YouTube https://youtu.be/CgE7x4qwQZs

TAGS #Simon #Gronowski #Rutger #education #onderwijs #school #stelopdracht #assignment #ADayintheLife #oorlog #WW2 #nazi #jood #bezetting #ontvoering #ontsnapping #trein #deportatie #oorlog #TransportXX #kind #child #war #interview #film #Belgie #Brussel #Mechelen #number #Belgium #Auschwitz #Brussels #deportation #deportatie #footage #holocaust #Jew #Kazerne #Dossin #Malines #Mechelen #shoa #shoah #train #Transport #XX #film #book #boek #michelvanderburg #MiraclesMedia #1Memo

Doctor Honoris Causa | Connect the World

Doctor Honoris Causa | Connect the World | 20211119 | 1-memo•com

At yesterday’s ‘Night at the Opera’ in the Brussels opera house De Munt | La Monnaie , five new honorary doctorates were welcomed to the Vrije Universiteit Brussel community by rector Caroline Pauwels : the American science communicator Ann Druyan, artist William Kentridge, Brussels politician Pierre Kompany and world renowned immune scientists Antoni Ribas and Thierry Boon Falleur. The spotlight was also on the honorary doctors Koenraad Tinel en Simon Gronowski for their extraordinary friendship.
Partners were the Université libre de Bruxelles, Erasmus University College Brussels, Ghent University, the University of the Western Cape of South Africa, the Brussels Parliament, our university hospital UZ Brussel, the VUB Orchestra directed by Jurgen Wayenberg and guest conductor, composer, Dirk Brossé.
Here a short film of the group scene photographed at the closing of the ceremony.

TAGS #night #opera #Brussels #Belgium #Munt #Monnaie #1Memo #michelvanderburg #DoctorHonorisCausa #VUB #ULB #CarolinePauwels #AnnDruyan #WilliamKentridge #PierreKompany #AntoniRibas #ThierryBoonFalleur #KoenraadTinel #SimonGronowski #holocaust #war #JurgenWayenberg #DirkBrossé

Applause PUSH Revisited @ IMAGINAIR

Applause PUSH Revisited @ IMAGINAIR | 20211003 | Miracles•Media | Applause today at the closing of Howard Moody’s opera “PUSH — revisited” a tribute to Simon Gronowski & Koenraad Tinel.
A reworked version of parts of the PUSH opera by composer, librettist, Howard Moody, three soloists, and amateur singers and musicians from the Chamber music ensemble of La Monnaie, hosted by creative collective IMAGINAIR and set amid the sculptures of Koenraad Tinel’s expo TIDES in Belgium | IMAGINAIR | imaginair•be .

@HowardMoodyComposer @koenraad.tinel ‘s work @_imaginair_

TAGS #applause #HowardMoody #opera #PUSH #PUSHrevisited #TIDES #IMAGINAIR #KoenraadTinel #SimonGronowski #LaMonnaie #Belgium #sculpture #expo #factory #exhibition #art #1Memo #michelvanderburg #MiraclesMedia

QUATRE-MAINS Filmmaker Lander Haverals

QUATRE-MAINS Filmmaker Lander Haverals
Report (20210913) Miracles•Media
Q&A with Lander Haverals at the Belgian pre-premiere of ‘QUATRE-MAINS’ Sep 12, 2021 in Studio SILO (De chinezen) in Leuven, Belgium.

Child of victims and child of perpetrators, yet they became friends for life. Simon Gronowski and Koenraad Tinel lost almost everything in World War II, but found each other.

Documentary by Lander Haverals and Simon Demeulemeester, and producer Neelke Nijs | De chinezen. @landerhaverals

TAGS #QUATREMAINS #LanderHaverals #SimonDemeulemeester #SimonGronowski #KoenraadTinel #documentary #premiere #QA #filmmaker #Dechinezen #Leuven #Belgium #SILO #holocaust #1Memo #michelvanderburg #MiraclesMedia

NL Transcript (added Sep 14th)

Welkom.
We gaan de film QUATRE-MAINS vertonen.
Dat is een film die ik samen gemaakt heb met co-regisseur Simon Demeulemeester.
Simon is journalist voor de Knack [ Belgian (Flemish) weekly news magazine ].
Die heeft mij aangesproken, met een toch wel heel merkwaardig verhaal, vond ik zelf.
Het verhaal van Koenraad Tinel en Simon Gronowski.
Die allebei jonge gastjes waren, toen in Wereldoorlog II…
en van een heel andere afkomst, de oorlog hebben meegemaakt.
En daar vandaag de dag over getuigen, over de toch wel bijzondere vriendschap.
… De film zoveel mogelijk uit te puren,
omdat het verhaal daar om vroeg.
Om het eigenlijk zo simpel, eenvoudig, en puur mogelijk te vertellen.
Oordeel vooral zelf, of dat het gelukt is.
Dan gaan we nu de film kijken.
QUATRE – MAINS
En ze gaan met hun verhaal ook veel rond hè…
naar lezingen, naar scholen…
Koenraad als kunstenaar.
Welnu , er komt nog een boek nu , in het najaar.
Het is eigenlijk daardoor dat we deze film gemaakt hebben. Dat komt komt in het najaar 2022.
[ Publiek ] Door wie is dat dan geschreven?
Door Simon Demeulemeester, die ook met de film geholpen heeft.
[ Publiek ] Ah ! Die van Knack, ja.
Die van Knack, ja.
In Amerika wordt de film al op festivals getoond.
[ Publiek ] Je hebt al een prijs hè!
In Frankrijk is het beste Europese film geworden.
[ Best European Independent Film 2021 op het ÉCU festival ]
Maar in Belgie dus nog niet [vertoond].
Hij wordt gedistribueerd door Dalton Distribution…
en de bedoeling is dat we hem uitbrengen samen met het boek.

QUATRE-MAINS Filmmaker Lander Haverals
Reportage (20210913) Miracles•Media
Q&A met Lander Haverals op de Belgische pre-premiere van ‘QUATRE-MAINS’ op 12 Sep 2021 in Studio SILO (De chinezen) in Leuven, Belgium..

EN CC Translation (added Sep 14th)

Welcome.
We are going to show the film QUATRE-MAINS.
That is a film I made together with co-director Simon Demeulemeester.
Simon is a journalist for the Knack [ Belgian (Flemish) weekly news magazine ].
He came to me with a very remarkable story, I thought.
The story of Koenraad Tinel and Simon Gronowski.
Both were young lads, back in World War II…
and of very different origins, experienced the war.
And testify about that today, about the special friendship.
… To purify the film as much as possible,
because the story called for it.
To actually tell it as simple, and pure as possible.
Decide for yourself whether it worked or not.
Now let’s watch the movie.
QUATRE – MAINS
And they go around with their story a lot too…
to lectures, to schools…
Koenraad as an artist.
Well, there’s also a book coming, in the fall.
That’s actually why we made this film.
That will come in the fall of 2022.
[ Audience ] Who wrote that then?
By Simon Demeulemeester, who also helped with the film.
[ Audience ] Ah ! That [journalist] from Knack, yes.
From Knack, yes.
[ Belgian (Flemish) weekly news magazine ]
The film is already being shown at festivals in America.
[ Audience ] You already got a prize, don’t you!
In France it has become the best European film.
[ Best European Independent Film 2021 at the ÉCU festival ]
But not yet [screened] in Belgium.
It is distributed by Dalton Distribution…
and the intention is that we release it together with the book.

QUATRE-MAINS Filmmaker Lander Haverals
Report (20210913) Miracles•Media
Q&A with Lander Haverals at the Belgian pre-premiere of ‘QUATRE-MAINS’.

Simon’s PUSH Premiere | 20210910

Simon’s PUSH Premiere | 20210910 | Miracles•Media | Simon Gronowski takes the air after first time watching Howard Moody’s community opera PUSH at the pre-premiere Friday Sep 30th 2016 in the De La Warr Pavilion on the seafront in Bexhill On Sea, UK.

NEWS – PUSH revisited 2021

October 3, 2021 near Antwerp and Brussels in Belgium – Info and Tickets @ imaginair•be

“PUSH revisited” is a reworked version of parts of the PUSH opera in concert form, coupled with a unique exhibition of the work of visual artist Koenraad Tinel, which is steeped in this personal history. The exhibition, curated especially for this occasion, will feature sculptures and drawings from Tinel’s extensive oeuvre. New, never-before-seen work by the artist will also be on display.

“PUSH revisited” will be a location project, hosted by IMAGINAIR, a creative collective that resides in a former furniture factory awaiting conversion into residential project Dijledonk. The collective fills the industrial site with art and with beauty. Here “PUSH revisited” finds a breathtaking backdrop.

“Revisited” also literally refers to the place of action. The site is near Boortmeerbeek, where the train was brought to a halt that day by the three resistance fighters, which is the reason why Simon is still with us today, and celebrates his 90th birthday October 12th.

This project arose as a spontaneous response to a proposal for solidarity. What was originally only intended as financial support for the freelance artists of PUSH has grown into an event to revive the momentum of PUSH together. This project shows the involvement of the artists and their desire to keep this story alive.

“PUSH revisited” is dedicated to Simon Gronowski and Koenraad Tinel. Thanks to their inspiring resilience they show us that, regardless of our backgrounds, we have the choice to do the right thing at any time in our lives. To focus on trust, connection, friendship and hapiness. To be optimistic.

TAGS #Push #PUSHrevisited #HowardMoody #SimonGronowski #KoenraadTinel #TIDES #IMAGINAIR #sculpture #art #holocaust #DeLaWarrPavilion #Bexhill #opera #Britain #UK #warchild #Belgium #1Memo #michelvanderburg #MiraclesMedia #bandstand #premiere #art #seafront #NíallMcLaughlin #bandstand

Meet Up Simon Gronowski, Karen & Richard Bloom | 20210511


Meet Up Simon Gronowski, Karen & Richard Bloom | 20210511 | michelvanderburg•com | Miracles•Media

Finally meeting Karen Lynne and Richard Bloom in the flesh visiting together the Jewish Cultural Quarter in Amsterdam May 10, 2014 – after years of working together ‘in the cloud’ only – just like today’s lockdown – from opposite sides of the ocean, on our film documentary « Transport XX to Auschwitz » .
Next day – May 11, 2014 – we all went to the Kazerne Dossin museum in Mechelen, Belgium – to meet up with Simon Gronowski – who I filmed on several occasions and locations telling his story since April 2011 …

… A continuing project for 10 years now – the Miracles Project. More on sites michelvanderburg•com and Miracles•Media .

TAGS #TransportXX #SimonGronowski #KazerneDossin #1Memo #MiraclesMedia #michelvanderburg #RichardBloom #KarenLynne #filmmaker #Holland #Belgium #Amsterdam #Mechelen #synagogue #JewishCulturaQuarter #holocaust #MiraclesProject #Auschwitz #escape #meeting #flyer #deportation #rescue #resistance

Marc Michiels 1999 Transport XX

Marc Michiels has left us last Friday, April 30, 2021.

Expert author on the history of Transport XX and coordinator for many years of the annual commemorations in Boortmeerbeek, Belgium – here at the 7th commemoration in 1999.

Marc Michiels 1999 Transport XX | 20210503 | Michel van der Burg | Miracles•Media

TAGS #MarcMichiels #TransportXX #commemoration #1Memo #MiraclesMedia #michelvanderburg #Belgium #Boortmeerbeek #holocaust #history #resistance #deportation #train #attack #escape #Livschitz #Maistriau #Franklemon #speech #Jew #war #RobertMaistriau #SimonGronowski #RegineKrochmal